Telefon jako sprzęt muzyczny. Jak smartfon po cichu zastąpił pół torby gitarzysty
Gitarzysta wchodzący na próbę dziesięć lat temu niósł ze sobą co najmniej cztery osobne urządzenia: tuner, metronom, dyktafon i zeszyt z tabulaturami. Dzisiaj wszystkie te funkcje mieszczą się w telefonie, który i tak ma w kieszeni. Zmiana zaszła stopniowo i przez to prawie niezauważalnie, a jej konsekwencje dla praktyki ćwiczeniowej są większe, niż się zwykle przyznaje.
Zacznijmy od tunera. Aplikacje strojące korzystające z mikrofonu osiągają dziś dokładność wystarczającą do pracy studyjnej, a w wersjach opartych na analizie widma radzą sobie z instrumentem w hałaśliwym pomieszczeniu lepiej niż tanie tunery klipsowe. Metronom w telefonie ma nad klasycznym tę przewagę, że pozwala na zmiany tempa w obrębie utworu, akcenty na dowolnych miarach i pracę z podziałami, których mechaniczny metronom nie zagra.
Najważniejsze narzędzie to jednak nagrywanie
Największą zmianę przyniosło coś, co technicznie istnieje od dawna, ale dopiero teraz stało się bezwysiłkowe: możliwość nagrania własnego grania w każdej chwili.
Nauczyciele gry powtarzają to od zawsze i wciąż z miernym skutkiem: gitarzysta grający nie słyszy siebie tak, jak słyszy go słuchacz. Uwaga jest zajęta wykonaniem — pozycją ręki, kolejnym akordem, tym, żeby nie pomylić przejścia. Ocena własnego brzmienia odbywa się w tym samym czasie i z tego powodu jest niewiarygodna. Dopiero odsłuch nagrania ujawnia rzeczy, których w trakcie grania po prostu nie da się usłyszeć: nierówności rytmiczne, zbyt szybkie tempo w trudnym fragmencie, brudne wybrzmienia przy zmianie pozycji.
Uczniowie, którzy zaczynają nagrywać swoje ćwiczenia, robią zwykle w ciągu kilku tygodni postęp większy niż przez poprzednie miesiące. Nie dlatego, że więcej ćwiczą, tylko dlatego, że po raz pierwszy wiedzą, co ćwiczyć.
Problem, który z tego wynika
Wszystkie te funkcje mają jeden wspólny koszt: pobierają energię. Telefon pracujący jako tuner, metronom i rejestrator przez dwugodzinną próbę traci znaczną część baterii, a przy nagrywaniu wideo — większość. Prowadzi to do sytuacji dobrze znanej każdemu grającemu: telefon pada w połowie sesji, nagranie z drugiej godziny nie istnieje, a po próbie nie ma jak zamówić przejazdu do domu.
Kabel wydaje się oczywistym rozwiązaniem i jest nim tylko pozornie. Telefon podłączony przewodem, leżący na wzmacniaczu obok gniazdka, jest urządzeniem uwiązanym, które ktoś w końcu strąci nogą razem z kablem. W sali prób, gdzie po podłodze biegnie już kilkanaście przewodów, każdy kolejny jest realnym problemem. Podstawka indukcyjna stojąca na statywie albo na blacie rozwiązuje to elegancko — telefon leży ekranem do góry, jest widoczny jako tuner i metronom, i ładuje się przy okazji. Praktyczne ładowarki bezprzewodowe w wersji podstawkowej sprawdzają się tu lepiej niż płaskie maty, bo pozwalają odczytać ekran bez podnoszenia urządzenia. Reklamowe24 to jedna z największych firm oferująca gadżety reklamowe i w tej kategorii warto sprawdzić deklarowaną moc ładowania, bo wersje o najniższych parametrach nie nadążają za telefonem pracującym z włączonym ekranem.
Czego telefon nie zastąpi
Warto na koniec zaznaczyć granicę, bo entuzjazm bywa przesadny. Telefon nie zastąpi ucha i nie zastąpi nauczyciela. Aplikacja pokaże, że dźwięk jest o osiem centów za nisko, ale nie nauczy słyszeć, że jest za nisko — a to druga umiejętność jest w muzyce właściwą stawką. Gitarzysta, który stroi wyłącznie aplikacją, po latach nadal nie potrafi nastroić instrumentu ze słuchu.
Rozsądne podejście polega na traktowaniu tych narzędzi jako wsparcia, a nie protezy. Nastroić ze słuchu, sprawdzić aplikacją. Zagrać z metronomem, potem zagrać bez i posłuchać, co się dzieje z tempem. Nagrać, odsłuchać, wyciągnąć wnioski. Technologia jest w tym układzie lustrem, a nie nauczycielem — i akurat w tej roli jest bezcenna.
