Start › Historia i gatunki
Historia i gatunki

Gugak w K-popie: Jak tradycyjne koreańskie brzmienia podbijają światowe listy przebojów?

Gugak w K-popie: Jak tradycyjne koreańskie brzmienia podbijają światowe listy przebojów?

Fuzja K-popu z gugak, czyli tradycyjną muzyką koreańską, to przemyślana strategia łącząca historyczne instrumenty i techniki wokalne z nowoczesnym hip-hopem, trapem czy EDM. Dzięki adaptacji dawnych brzmień do zachodnich skal muzycznych oraz wsparciu państwowych instytucji udostępniających profesjonalne sample, koreańscy artyści tworzą unikalne hity, które z powodzeniem podbijają globalne zestawienia, takie jak Billboard Hot 100.

Czym dokładnie jest gugak i z jakich nurtów czerpie K-pop?

Termin gugak (국악), oznaczający dosłownie „muzykę narodową”, dzieli się tradycyjnie na dwa główne nurty. Pierwszym z nich jest jeongak – dostojna muzyka dworska i arystokratyczna. Drugi to minsogak, czyli ekspresyjna muzyka ludowa, obejmująca pieśni minyo, muzykę obrzędową oraz pansori. Ta ostatnia to sztuka narracyjna z udziałem jednego wokalisty (sorikkun) i bębniarza grającego na bębnie buk (gosu), która w 2008 roku została wpisana na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

Współcześni producenci chętnie sięgają również po jangdan, czyli tradycyjne, cykliczne schematy metrorytmiczne. Szybkie rytmy takie jak gutgeori, jajinmori czy trójdzielny semachi są z powodzeniem łączone z podziałami rytmicznymi charakterystycznymi dla hip-hopu i reggaetonu.

Kto zapoczątkował łączenie tradycji z nowoczesnymi bitami?

Choć globalny rozgłos fuzji przyniósł przełom lat 2018–2022, jej początki sięgają znacznie wcześniej. Pierwszym przełomowym połączeniem koreańskiego popu z gugak był utwór grupy Seo Taiji and Boys – „Hayeoga” z 1993 roku. Znalazło się w nim solo na tradycyjnym instrumencie dętym wykonane przez mistrza Lee Saeng-kanga.

W trzeciej generacji K-popu kluczowym prekursorem nurtu był zespół VIXX z utworem „Shangri-La” (2017), łączącym intro oparte na cytrze z tańcem z tradycyjnymi wachlarzami (buchaechum). Prawdziwy przełom komercyjny na Zachodzie nastąpił jednak za sprawą grupy BTS. Ich singiel „IDOL” (2018) dotarł do 11. miejsca na liście Billboard Hot 100, innowacyjnie miksując południowoafrykański beat gqom z rytmami koreańskiej muzyki ludowej (pungmul).

Jakie tradycyjne instrumenty słyszymy w największych hitach?

Wprowadzenie historycznych instrumentów do zachodniej harmonii wymagało ich modyfikacji. Na potrzeby współczesnego K-popu i nurtu fusion rzadko używa się tradycyjnego, 12-strunowego gayageum grającego wyłącznie w skali pentatonicznej. Standardem stał się zmodernizowany wariant 25-strunowy (25-hyeon gayageum) ze strunami nylonowo-stalowymi, umożliwiający grę w skali diatonicznej i chromatycznej.

Do najczęściej wykorzystywanych instrumentów w nowoczesnych aranżacjach należą:

  • Geomungo – 6-strunna cytra, na której gra się za pomocą małego bambusowego patyczka (suldae), co daje basowe, perkusyjne brzmienie. Motyw na nim oparty otwiera singiel BLACKPINK „Pink Venom” (2022), który zadebiutował na 1. miejscu listy Billboard Global 200.
  • Taepyeongso – zurna o podwójnym stroiku i metalowej czarze. Jej niezwykle głośny, przeszywający dźwięk, używany dawniej w marszach wojskowych i na otwartej przestrzeni, idealnie wpisuje się w dropy trapowe i EDM. Słychać ją m.in. w hicie Stray Kids „Thunderous” (2021) oraz w utworach grupy ONEUS („LIT”, „LUNA”), która uczyniła z motywów narodowych swój znak rozpoznawczy.
  • Daegeum – poprzeczny flet bambusowy, którego unikalny, bzyczący tembr wynika ze specjalnej membrany z trzciny (cheong) umieszczonej w dodatkowym otworze rezonansowym.
  • Kkwaenggwari i jing – mały i duży gong, wprowadzające dynamiczne, metaliczne akcenty perkusyjne.

Wokale, okrzyki i sample: Jak brzmi dawna muzyka w rapie?

W muzyce tradycyjnej okrzyki publiczności i bębniarza, zwane chuimsae (np. „eolssu”, „jota”, „ursoo”), pełniły rolę interaktywnego dopingu. W K-popie są one samplowane i adaptowane jako charakterystyczne hooki i wokalne ad-liby, co wyraźnie słychać we wspomnianym przeboju „IDOL” zespołu BTS.

Doskonałym przykładem adaptacji form historycznych jest solowa twórczość Sugi z BTS (pod pseudonimem Agust D). Jego utwór „Daechwita” (2020), który osiągnął 76. miejsce na Billboard Hot 100, bezpośrednio sampluje tradycyjną muzykę wojskową i dworską z nurtu jeongak. W nagraniu wykorzystano oryginalne okrzyki dyrygenta (jipsa) w wykonaniu mistrza Chung Jae-kuka. Z kolei do narracyjnego stylu pansori nawiązuje zespół Stray Kids w utworze „Thunderous” – jego koreański tytuł, Sorikkun, oznacza właśnie śpiewaka pansori. Granice między sceną niezależną a viralowym popem zatarł również alt-popowy zespół LEENALCHI, rewolucjonizując obecność pansori na listach przebojów utworem „Tiger is Coming” (2020).

Dlaczego agencje rozrywkowe inwestują w historyczne koncepty?

Renesans tradycyjnych brzmień nie byłby możliwy bez wsparcia instytucjonalnego. Państwowe instytucje, w tym National Gugak Center, oficjalnie tworzą i udostępniają cyfrowe bazy dźwięków (Gugak Sound Source Project), pomagając komercyjnym producentom w tworzeniu fuzji. Dodatkowym bodźcem stały się programy telewizyjne typu survival show, takie jak Kingdom: Legendary War (Mnet) czy Poongryu: Battle of the Vocalists (JTBC) z 2021 roku, które wymusiły na zespołach tworzenie unikalnych aranżacji gugak-fusion.

W K-popie warstwa muzyczna jest nierozerwalnie związana z wizerunkiem. Fuzja dźwiękowa niemal zawsze łączy się z redefinicją tradycji wizualnej: współczesnymi krojami strojów hanbok (tzw. modern hanbok), elementami tańca masek (talchum), tańcem z szablami oraz kręceniem teledysków w zabytkowych pałacach narodowych, takich jak Gyeongbokgung. To kompleksowe podejście sprawia, że kultura koreańska w nowoczesnym wydaniu staje się niezwykle atrakcyjna dla milionów fanów na całym świecie.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał pierwszy K-popowy utwór z elementami gugak?

Pierwszym przełomowym utworem łączącym koreański pop z tradycyjnym instrumentarium był singiel „Hayeoga” grupy Seo Taiji and Boys, wydany w 1993 roku.

Czym różni się gayageum od geomungo?

Na gayageum gra się, szarpiąc struny palcami (współczesny K-pop używa najczęściej wersji 25-strunowej), natomiast na 6-strunnym geomungo gra się za pomocą małego bambusowego patyczka (suldae), uzyskując bardziej basowe i perkusyjne brzmienie.

Co oznacza słowo chuimsae?

Są to tradycyjne okrzyki i zawołania (np. „eolssu”, „jota”), które w muzyce ludowej służyły do interaktywnego dopingu, a w K-popie pełnią rolę wokalnych ad-libów i zapadających w pamięć refrenów.

Czy samulnori to starożytna tradycja?

Nie. Choć opiera się na wielowiekowym, wiejskim folklorze pungmul (nongak), sam zespół i forma sceniczna samulnori, wykorzystująca cztery instrumenty perkusyjne, powstały stosunkowo niedawno, w 1978 roku.

Skąd producenci K-popu biorą dźwięki tradycyjnych instrumentów?

Oprócz nagrań na żywo, producenci często korzystają z pakietów sampli udostępnianych oficjalnie przez państwowe instytucje, takie jak National Gugak Center, w ramach projektu Gugak Sound Source Project.

A
Redakcja AkademiaGitary.pl
Serwis poświęcony gitarom, technice scenicznej oraz pasji do muzyki. Znajdziesz tu praktyczne poradniki, recenzje sprzętu i inspirujące historie ze świata estrady. O serwisie

Czytaj dalej

Historia i gatunki

Laufey i renesans jazzu. Jak młodzi odkrywają klasykę?

Artykuł analizuje fenomen Laufey, która dzięki mediom społecznościowym i talentowi kompozytorskiemu wywołała renesans jazzu wśród pokolenia Z. Dowiedz się, jak łączenie klasyki z n...

10 czerwca 2026 · 6 min