Gitara klasyczna a akustyczna – którą wybrać? Poradnik dla początkujących

Wybór między gitarą klasyczną a akustyczną sprowadza się do preferowanego gatunku muzycznego oraz komfortu gry. Jeśli chcesz grać rocka, pop lub akompaniować do śpiewu, wybierz gitarę akustyczną z metalowymi strunami, natomiast do muzyki klasycznej, flamenco lub dla najmłodszych dzieci najlepsza będzie gitara klasyczna z miękkimi strunami nylonowymi. Poznaj kluczowe różnice techniczne, aby podjąć świadomą decyzję i uniknąć bolesnych błędów na początku nauki.

Budowa i parametry techniczne – czym różni się klasyk od akustyka?

Choć oba instrumenty należą do rodziny gitar akustycznych (ich pudło rezonansowe naturalnie wzmacnia dźwięk), w potocznym rozumieniu „akustyk” i „klasyk” to dwa odrębne światy. Różnice wynikają z budowy zoptymalizowanej pod kątem innych stylów muzycznych. Gitary akustyczne mają większe i mocniej ożebrowane pudła rezonansowe (najpopularniejsze kształty to wywodzące się z projektów marek Martin i Gibson: Dreadnought, Jumbo, Concert, Orchestra Model oraz Grand Auditorium). Pudła gitar klasycznych są mniejsze i lżejsze.

Różnice widać gołym okiem w konstrukcji gryfu, główki oraz mostka. Poniższe zestawienie ułatwi Ci rozpoznanie obu instrumentów w sklepie muzycznym:

Ważną kwestią jest metalowy pręt napinający wewnątrz gryfu (truss rod). W gitarach akustycznych jest on stałym wyposażeniem, pozwalającym na regulację krzywizny i przeciwdziałającym sile stalowych strun. W tradycyjnych gitarach klasycznych go nie ma, jednak we współczesnej seryjnej produkcji gitar szkolnych (np. marek Ortega, Martinez, Salvador Cortez czy Ibanez) dwukierunkowy pręt regulacyjny staje się fabrycznym standardem.

Struny i akcja – dlaczego nie wolno ich zamieniać?

Fundamentalną różnicą determinującą budowę obu gitar są struny. Gitara klasyczna wykorzystuje struny nylonowe. Trzy struny wiolinowe wykonane są z czystego nylonu lub fluorocarbonu, natomiast trzy basowe posiadają w 100% syntetyczny rdzeń (jedwab nylonowy) owinięty cienką metalową owijką (najczęściej z posrebrzanej miedzi). Gitara akustyczna posiada struny w całości metalowe – wszystkie mają rdzeń stalowy, a basowe dodatkowo owijkę z brązu (np. 80/20 Bronze lub fosforobrąz).

Z materiałów wynika drastyczna różnica w naciągu. Komplet strun nylonowych generuje naprężenie rzędu 35–45 kg. Naciąg strun stalowych w akustyku to od 65 kg do ponad 80 kg. Z tego powodu założenie stalowych strun akustycznych na klasyczną gitarę niemal natychmiast prowadzi do zniszczenia instrumentu – wyrwania mostka, wypaczenia płyty rezonansowej lub trwałego wygięcia gryfu. Z kolei założenie strun nylonowych do akustyka nie zniszczy go, ale instrument będzie brzmiał cicho i głucho.

Różna jest także wysokość strun nad progami (tzw. akcja). Gitara klasyczna wymaga wyższej akcji (ok. 3,5–4,5 mm nad XII progiem dla struny basowej) z uwagi na większą amplitudę drgań miękkiego nylonu. W akustyku akcja jest niższa (2,0–2,8 mm), co jest konieczne, ponieważ twarda stal wymaga znacznie silniejszego docisku palcami.

Gatunki muzyczne i techniki gry – co zagrać na którym instrumencie?

Brzmienie gitary klasycznej jest ciepłe, miękkie i szlachetne, z krótszym wybrzmiewaniem (sustainem). To idealny wybór do muzyki, gdzie liczy się niuans. Sprawdzi się w muzyce klasycznej, flamenco, bossa novie, jazzie latynoskim oraz poezji śpiewanej. Technika gry opiera się tu na palcach prawej dłoni. Fundamentem są dwa rodzaje ataku: apoyando (uderzenie z oparciem palca o sąsiednią strunę) oraz tirando (uderzenie swobodne). Gra polega na precyzyjnym szarpaniu poszczególnych strun, co pozwala na jednoczesne prowadzenie linii melodycznej, basowej i harmonicznej. Na strunach nylonowych nie stosuje się twardych kostek akustycznych, aby nie uszkodzić miękkiego materiału i delikatnego ożebrowania pudła.

Gitara akustyczna to instrument jasny, donośny, metaliczny i dynamiczny. Dłuższe wybrzmiewanie sprawia, że doskonale przebija się w zespole. Pasuje do takich stylów jak pop, rock, country, blues, folk i bluegrass. Podstawą jest tu gra kostką (plektronem) – zarówno bicie akordowe (strumming), jak i flatpicking. Warto obalić popularny mit: choć gra palcami kojarzy się z klasykiem, to współczesny fingerstyle (w stylu Tommy'ego Emmanuela czy Sungha Junga) rozwija się głównie na gitarach akustycznych ze strunami stalowymi.

Rozmiary, hybrydy i modele dla początkujących – ile wydać na start?

Dla osób o mniejszych dłoniach, a zwłaszcza dla dzieci, gitara klasyczna jest jedynym standardem oferującym pełną gamę znormalizowanych rozmiarów ułamkowych. Czyni to z niej podstawę edukacji wczesnoszkolnej. Dostępne są rozmiary: 1/4 (wiek 4–6 lat), 1/2 (5–8 lat), 3/4 (8–11 lat) oraz pełnowymiarowe 4/4 (od ok. 11–12 lat).

Dla dorosłych poszukujących kompromisu powstała kategoria gitar hybrydowych (crossover). Instrumenty te (np. z serii Cordoba Fusion czy Ibanez FRH) mają miękkie struny nylonowe, ale węższy gryf (48 mm zamiast 52 mm), zaokrągloną podstrunnicę, pręt napinający i wycięcie w pudle (cutaway) ułatwiające dostęp do wysokich progów.

Minimalny budżet na poprawnie wykonaną, trzymającą strój pierwszą gitarę to 500–750 zł dla gitary klasycznej oraz 600–1000 zł dla gitary akustycznej. Najpopularniejszą gitarą klasyczną wybieraną na start od dekad pozostaje Yamaha C40 (lub C40M). W segmencie akustycznym najczęstsze wybory budżetowe to Fender CD-60 oraz Yamaha F310. Oprócz samej gitary, pierwszy zestaw powinien zawierać niezbędne akcesoria:

• pokrowiec do bezpiecznego transportu,
• stroik elektroniczny (tuner na klips) gwarantujący precyzyjne nastrojenie,
• zapasowy komplet strun (odpowiedni dla danego typu instrumentu),
• podnóżek gitarowy – nieodłączny element do utrzymania prawidłowej postawy z gitarą opartą na lewym udzie (w technice klasycznej),
• kapodaster do łatwej zmiany tonacji,
• kostki (piórka) – wyłącznie w przypadku wyboru gitary akustycznej.